<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<record
    xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance"
    xsi:schemaLocation="http://www.loc.gov/MARC21/slim http://www.loc.gov/standards/marcxml/schema/MARC21slim.xsd"
    xmlns="http://www.loc.gov/MARC21/slim">

  <leader>04993pam a2200577 c 4500</leader>
  <controlfield tag="001">2846</controlfield>
  <controlfield tag="003">DE-101</controlfield>
  <controlfield tag="005">20250414194648.0</controlfield>
  <controlfield tag="007">tu</controlfield>
  <controlfield tag="008">160930s2016    gw ||||| |||| 00||||ger  </controlfield>
  <datafield tag="015" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">17,B04</subfield>
    <subfield code="z">16,N40</subfield>
    <subfield code="2">dnb</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="016" ind1="7" ind2=" ">
    <subfield code="2">DE-101</subfield>
    <subfield code="a">111500235X</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="020" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">9783981839319</subfield>
    <subfield code="c">Festeinband : EUR 24.90 (DE), EUR 25.60 (AT)</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="020" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">3981839315</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="024" ind1="3" ind2=" ">
    <subfield code="a">9783981839319</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="035" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">(DE-599)DNB111500235X</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="035" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">(OCoLC)959988325</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="040" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">1245</subfield>
    <subfield code="b">ger</subfield>
    <subfield code="c">DE-101</subfield>
    <subfield code="d">9999</subfield>
    <subfield code="e">rda</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="044" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="c">XA-DE-NI</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="100" ind1="1" ind2=" ">
    <subfield code="0">(DE-588)132525194</subfield>
    <subfield code="0">https://d-nb.info/gnd/132525194</subfield>
    <subfield code="0">(DE-101)132525194</subfield>
    <subfield code="a">Lensing, Helmut</subfield>
    <subfield code="d">1961-</subfield>
    <subfield code="e">Verfasser</subfield>
    <subfield code="4">aut</subfield>
    <subfield code="2">gnd</subfield>
    <subfield code="9">2516</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="245" ind1="1" ind2="0">
    <subfield code="a">"Wenn der Bauer pfeift, dann m&#xFC;ssen die Heuerleute kommen!" - Betrachtungen und Forschungen zum Heuerlingswesen in Nordwestdeutschland</subfield>
    <subfield code="c">Helmut Lensing/Bernd Robben</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="246" ind1="3" ind2=" ">
    <subfield code="a">Betrachtungen und Forschungen zum Heuerlingswesen in Nordwestdeutschland</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="250" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">5. Auflage, leicht ge&#xE4;nderter Nachdruck der 3. erweiterten Auflage</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="264" ind1=" " ind2="1">
    <subfield code="a">Hasel&#xFC;nne</subfield>
    <subfield code="b">Verlag der Studiengesellschaft f&#xFC;r Emsl&#xE4;ndische Regionalgeschichte</subfield>
    <subfield code="c">2016</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="300" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">324 Seiten</subfield>
    <subfield code="b">Illustrationen</subfield>
    <subfield code="c">27 cm</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="336" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">Text</subfield>
    <subfield code="b">txt</subfield>
    <subfield code="2">rdacontent</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="336" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">unbewegtes Bild</subfield>
    <subfield code="b">sti</subfield>
    <subfield code="2">rdacontent</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="337" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">ohne Hilfsmittel zu benutzen</subfield>
    <subfield code="b">n</subfield>
    <subfield code="2">rdamedia</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="338" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">Band</subfield>
    <subfield code="b">nc</subfield>
    <subfield code="2">rdacarrier</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="500" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">Historischer Abriss des Heuerlingswesens ab dem 17. Jahrhundert bis Mitte des 20. Jahrhunderts im ehemaligen Regierungsbezirk Osnabr&#xFC;ck, dem Oldenburger M&#xFC;nsterland, dem M&#xFC;nsterland und Ostwestfalen-Lippe. Das Kapitel zum Heuerlingswesen in der NS-Zeit thematisiert die vielfachen Schwierigkeiten, mit denen sich die Heuerleute im &#x201E;Dritten Reich&#x201C; konfrontiert sahen. So verloren sie durch die Gleichschaltung der landwirtschaftlichen Organisationen an Einfluss, durch die Emslandlager und die Lager des &#x201E;Reichsarbeitsdienstes&#x201C; an Siedlungsr&#xE4;umen. Der Band verweist zudem auf die durch die politische und wirtschaftliche Verschlechterung bedingte Abwanderung der Heuerleute in die Industrie, die ein Arbeitskr&#xE4;ftemangel in der Landwirtschaft ausl&#xF6;ste. Bem&#xFC;hungen der NS-Regierung, das Heuerlingswesen neu zu beleben, scheiterten. Der Beitrag zum Heuerlingswesen in der Nachkriegszeit zeigt auf, dass diese Entwicklung trotz der Bem&#xFC;hungen der Lokalpolitik nicht mehr r&#xFC;ckg&#xE4;ngig gemacht konnte. Der Arbeitseinsatz von zivilen Zwangsarbeitenden und Kriegsgefangenen an Seite der Heuerleute wird in nur einem Nebensatz erw&#xE4;hnt, hier w&#xE4;ren weitere Ausf&#xFC;hrungen notwendig gewesen. Eine gro&#xDF;e St&#xE4;rke der Darstellung ist das besonders ausf&#xFC;hrliche Literaturverzeichnis, das als Bibliographie zum Thema im Raum Nordwestdeutschland konsultiert werden kann.</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="650" ind1=" " ind2="7">
    <subfield code="8">2\p</subfield>
    <subfield code="0">(DE-588)4000395-4</subfield>
    <subfield code="0">https://d-nb.info/gnd/4000395-4</subfield>
    <subfield code="0">(DE-101)040003957</subfield>
    <subfield code="a">Ackerbau</subfield>
    <subfield code="2">gnd</subfield>
    <subfield code="9">2517</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="650" ind1=" " ind2="7">
    <subfield code="8">3\p</subfield>
    <subfield code="0">(DE-588)4033576-8</subfield>
    <subfield code="0">https://d-nb.info/gnd/4033576-8</subfield>
    <subfield code="0">(DE-101)040335763</subfield>
    <subfield code="a">Kulturpflanzen</subfield>
    <subfield code="2">gnd</subfield>
    <subfield code="9">2518</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="650" ind1=" " ind2="7">
    <subfield code="8">4\p</subfield>
    <subfield code="0">(DE-588)4034402-2</subfield>
    <subfield code="0">https://d-nb.info/gnd/4034402-2</subfield>
    <subfield code="0">(DE-101)040344029</subfield>
    <subfield code="a">Landwirtschaft</subfield>
    <subfield code="2">gnd</subfield>
    <subfield code="9">2519</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="650" ind1=" " ind2="7">
    <subfield code="8">5\p</subfield>
    <subfield code="0">(DE-588)4068473-8</subfield>
    <subfield code="0">https://d-nb.info/gnd/4068473-8</subfield>
    <subfield code="0">(DE-101)040684733</subfield>
    <subfield code="a">Agrarwissenschaft</subfield>
    <subfield code="2">gnd</subfield>
    <subfield code="9">2520</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="651" ind1=" " ind2="7">
    <subfield code="8">6\p</subfield>
    <subfield code="0">(DE-588)4075486-8</subfield>
    <subfield code="0">https://d-nb.info/gnd/4075486-8</subfield>
    <subfield code="0">(DE-101)040754863</subfield>
    <subfield code="a">Nordwestdeutschland</subfield>
    <subfield code="2">gnd</subfield>
    <subfield code="9">2410</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="653" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">Heuerlinge, K&#xF6;tter, H&#xE4;usler, H&#xE4;uslinge, Osnabr&#xFC;cker Land</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="653" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">Hollandgang, l&#xE4;ndliches Leben, T&#xF6;dden, Moorkultivierung, Klein- und Kleinstbauern, Kleinbauernverb&#xE4;nde, Weimarer Republik, Lippe, M&#xFC;nsterland, Verband Christlicher Heuerleute, Nordwestdeutscher Heuerleute-Verband, Westf&#xE4;lischer Bauernbund</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="653" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="a">unterb&#xE4;uerliche Schichten, M&#xFC;nsterland, Ostwestfalen, Emsland, Grafschaft Bentheim, Hoya, Diepholz, Oldenburger M&#xFC;nsterland, Nienburg, Neustadt, Melle, Halle, Westm&#xFC;nsterland, Ostwestfalen-Lippe, Tecklenburg, Verband landwirtschaftliciher Kleinbetriebe, Gestapo Osnabr&#xFC;ck</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="700" ind1="1" ind2=" ">
    <subfield code="0">(DE-588)1070888001</subfield>
    <subfield code="0">https://d-nb.info/gnd/1070888001</subfield>
    <subfield code="0">(DE-101)1070888001</subfield>
    <subfield code="a">Robben, Bernd</subfield>
    <subfield code="d">1948-</subfield>
    <subfield code="e">Verfasser</subfield>
    <subfield code="4">aut</subfield>
    <subfield code="2">gnd</subfield>
    <subfield code="9">2521</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="710" ind1="2" ind2=" ">
    <subfield code="8">1\p</subfield>
    <subfield code="0">(DE-588)16103544-9</subfield>
    <subfield code="0">https://d-nb.info/gnd/16103544-9</subfield>
    <subfield code="0">(DE-101)1010426133</subfield>
    <subfield code="a">Studiengesellschaft f&#xFC;r Emsl&#xE4;ndische Regionalgeschichte</subfield>
    <subfield code="e">Verlag</subfield>
    <subfield code="4">pbl</subfield>
    <subfield code="2">gnd</subfield>
    <subfield code="9">1584</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="856" ind1="4" ind2="2">
    <subfield code="m">B:DE-101</subfield>
    <subfield code="q">application/pdf</subfield>
    <subfield code="u">https://d-nb.info/111500235X/04</subfield>
    <subfield code="3">Inhaltsverzeichnis</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="883" ind1="1" ind2=" ">
    <subfield code="8">1\p</subfield>
    <subfield code="a">adb</subfield>
    <subfield code="d">20211002</subfield>
    <subfield code="q">DE-101</subfield>
    <subfield code="u">https://d-nb.info/provenance/plan#adb</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="883" ind1="1" ind2=" ">
    <subfield code="8">2\p</subfield>
    <subfield code="a">gndddc</subfield>
    <subfield code="c">1</subfield>
    <subfield code="d">20190525</subfield>
    <subfield code="q">DE-101</subfield>
    <subfield code="u">https://d-nb.info/provenance/plan#gndddc</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="883" ind1="1" ind2=" ">
    <subfield code="8">3\p</subfield>
    <subfield code="a">gndddc</subfield>
    <subfield code="c">1</subfield>
    <subfield code="d">20190525</subfield>
    <subfield code="q">DE-101</subfield>
    <subfield code="u">https://d-nb.info/provenance/plan#gndddc</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="883" ind1="1" ind2=" ">
    <subfield code="8">4\p</subfield>
    <subfield code="a">gndddc</subfield>
    <subfield code="c">1</subfield>
    <subfield code="d">20190525</subfield>
    <subfield code="q">DE-101</subfield>
    <subfield code="u">https://d-nb.info/provenance/plan#gndddc</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="883" ind1="1" ind2=" ">
    <subfield code="8">5\p</subfield>
    <subfield code="a">gndddc</subfield>
    <subfield code="c">1</subfield>
    <subfield code="d">20190525</subfield>
    <subfield code="q">DE-101</subfield>
    <subfield code="u">https://d-nb.info/provenance/plan#gndddc</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="883" ind1="1" ind2=" ">
    <subfield code="8">6\p</subfield>
    <subfield code="a">gndddc</subfield>
    <subfield code="c">1</subfield>
    <subfield code="d">20190525</subfield>
    <subfield code="q">DE-101</subfield>
    <subfield code="u">https://d-nb.info/provenance/plan#gndddc</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="942" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="2">z</subfield>
    <subfield code="c">B&#xDC;CHER</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="952" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="0">0</subfield>
    <subfield code="1">0</subfield>
    <subfield code="2">z</subfield>
    <subfield code="4">0</subfield>
    <subfield code="7">0</subfield>
    <subfield code="a">DE-476115</subfield>
    <subfield code="b">DE-476115</subfield>
    <subfield code="d">2025-04-14</subfield>
    <subfield code="i">E2025_112</subfield>
    <subfield code="l">0</subfield>
    <subfield code="o">BibEst AE L573+1</subfield>
    <subfield code="r">2025-04-14 19:47:22</subfield>
    <subfield code="w">2025-04-14</subfield>
    <subfield code="y">B&#xDC;CHER</subfield>
  </datafield>
  <datafield tag="999" ind1=" " ind2=" ">
    <subfield code="c">2846</subfield>
    <subfield code="d">2846</subfield>
  </datafield>
</record>
